A A A

Wojciech Kossak

Wojciech Kossak (Paryż 1856 – Kraków 1942)

Polski malarz, przedstawiciel nurtu malarstwa o tematyce historycznej i batalistycznej. Autor wielu obrazów przedstawiających wydarzenia z okresu wojen napoleońskich i powstania listopadowego, scenki rodzajowe, portrety i konie. Wraz z Janem Styką współautor Panoramy Racławickiej.

Syn Juliusza Kossaka, ojciec Jerzego Kossaka, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i Magdaleny Samozwaniec.

Wojciech Horacy Kossak urodził się w noc sylwestrową 1856/57 tuż przed północą (jego brat bliźniak Tadeusz Kossak ma wystawiony akt urodzenia już na dzień 1 stycznia 1857), w Paryżu, dokąd wyjechali jego rodzice wkrótce po ślubie. Drugie imię otrzymał po swoim ojcu chrzestnym francuskim malarzu Horacym Vernecie. Naukę zaczął pobierać już po powrocie rodziny do Polski w gimnazjum na Placu Trzech Krzyży w Warszawie. Ukończył cztery klasy gimnazjum niższego i dwie wyższego (lata 1863–1869). Po przeprowadzce do Krakowa uczył się w Gimnazjum św. Anny i równocześnie od ojca – malarstwa.

W latach 1871–1873 studiował w Szkole Rysunku i Malarstwa (późniejsza Szkoła Sztuk Pięknych) pod kierunkiem Władysława Łuszczkiewicza, a potem do 1875 r. w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium, u profesorów Aleksandra Strähubera i Aleksandra Wagnera. Od jesieni 1876 r. odbywał roczną służbę wojskową, zakończoną egzaminem oficerskim, w 1. ck. pułku ułanów w Krakowie. W 1877 r. młody malarz wyjechał na dalsze studia tym razem do Paryża, do szkoły Bonnata i Cabanela.

W 1883 r. Kossak powrócił do Krakowa, rok później ożenił się z ziemianką z Łomżyńskiego – Marią Kisielnicką z Kisielnicy h. Topór. Przebudował Kossakówkę i urządził własną pracownię, w której malował w przerwach między licznymi podróżami po całym świecie przez około 50 lat. Tam też przyszły na świat jego dzieci: Jerzy Kossak, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Magdalena Samozwaniec.

W latach 1895–1902 mieszkał i malował w Berlinie również dla dworu pruskiego; był protegowanym cesarza Wilhelma II. Okres twórczy do I wojny światowej dzielił między Krakowem a Wiedniem. W 1914 r. został zmobilizowany i w stopniu rotmistrza brał udział w walkach w Lubelskiem, nie rozstając się ze szkicownikiem. Po odrzuceniu prośby Kossaka o zwolnienie ze służby w austriackiej armii i przeniesieniu do Warszawy malarz podjął pracę profesora w Szkole Sztuk Pięknych (lata 1915–1918). W 1918 r. w październiku rozpoczął służbę w polskim wojsku w stopniu majora jako adiutant gen. Tadeusza Rozwadowskiego. W 1919 r. definitywnie zakończył służbę w armii. Odbył podróże do Francji (lata: 1920, 1923, 1924) i Stanów Zjednoczonych (lata: 1920, 1927, 1930, 1932, 1934). Wracał do Kossakówki albo do pracowni na 6. piętrze hotelu Bristol w Warszawie.

Kossak był założycielem grupy malarskiej Zero (1908), wiceprezesem, a potem prezesem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. W 1913 r. w Warszawie wydał "Ilustrowane Pamiętniki". Interesował się również teatrem, czemu dał wyraz w próbach napisania utworu scenicznego o powstaniu listopadowym.

Działał też w dziedzinie nie związanej z malarstwem: w latach 1912–1914 w Sekcji Samochodowej, a później w Krakowskim Klubie Automobilowym przy Krajowym Związku Turystycznym.